Spektakl „Synchronizacja w Birkenwald”, autorstwa Viktora E. Frankla, światowej sławy psychiatry, filozofa i twórcy logoterapii, powstał w 1945 roku, tuż po odzyskaniu przez niego wolności. Dramat jest świadectwem głębokiego namysłu nad tym, jak człowiek może zachować godność, nadzieję i wewnętrzną siłę nawet w najbardziej ekstremalnych warunkach.

Dwa lata temu w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu odbyło się wyjątkowe spotkanie, które zapoczątkowało pomysł realizacji spektaklu w tym miejscu. Wnuk Viktora Frankla, Roman Solecki, w rozmowie z Wicedyrektor Centrum, Elżbietą Wronką, wspomniał o sztuce napisanej przez swojego dziadka. To wtedy zrodziła się idea, by w Oświęcimiu zaprezentować dramat oparty na motywach życia Frankla i jego doświadczeń z obozów koncentracyjnych.

Spektakl „Synchronizacja w Birkenwald” ukazuje człowieka, który nawet w najbardziej dramatycznych okolicznościach potrafi zachować godność, nadzieję i wewnętrzną siłę. Inspiracją dla przedstawienia stała się myśl Viktora Frankla, który udowadniał, że człowiek może zostać pozbawiony wszystkiego, oprócz wolności odnoszenia się do sytuacji, w jakiej się znajduje. Sztuka przypomina, że pytania o sens i wartość wolności są uniwersalne i zawsze aktualne, niezależnie od czasu i miejsca.

Spektakl został zaprezentowany w dwóch odsłonach tego samego dnia – o godzinie 17:00 oraz 19:30 – aby umożliwić udział większej liczbie widzów. W piątkowy wieczór, 12 grudnia 2025 roku, w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu zgromadziło się ponad 350 osób – młodzież, nauczyciele, przedstawiciele korpusu dyplomatycznego oraz instytucji kultury. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu oraz Małopolskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli (MCDN).

W wydarzeniu wzięli udział m.in.:

Teresa Jankowska – Wicestarosta Powiatu w Oświęcimiu

Tibor Gerencser – Konsul Generalny Węgier w Krakowie

Jakub Przewoźnik – Kierownik Agendy Urzędu Marszałkowskiego w Oświęcimiu

Urszula Krauss – prezes Rycerstwa Niepokalanej diecezji bielsko-żywieckiej

Na widowni obecni byli również dyrektorzy i nauczyciele z wielu szkół, m.in.: Edyta Bogusz, Łukasz Płatek, Siostra Maria Klimas, Marta Babik, Anetta Szewczyk, Anna Kapcia, Antoni Buchała, Renata Świeca, Grażyna Lachendro, Donata Wójcik-Babska, Izabela Paszko oraz Ks. Adam Aleksandrowicz z uczniami.

Przed rozpoczęciem spektaklu przemawiał Dyrektor Centrum Dialogu i Modlitwy, ks. Dariusz Chrostowski, który serdecznie powitał zgromadzonych gości w miejscu powołanym do tego, by pamięć o tragedii Auschwitz prowadziła nie ku rozpaczy, lecz ku odpowiedzialności, refleksji i spotkaniu. W swoim wystąpieniu podkreślił, że spektakl „Synchronizacja w Birkenwald”, inspirowany myślą Viktora Frankla, jest nie tylko opowieścią o przeszłości, lecz także zaproszeniem do rozmowy o współczesnym człowieku, granicach zła, sile ducha i odpowiedzialności za drugiego. Przypomniał, że nawet w warunkach skrajnego zniewolenia człowiek zachowuje wewnętrzną wolność – wolność wyboru postawy i odnalezienia sensu. Dyrektor Centrum podziękował współorganizatorom wydarzenia: Małopolskiemu Centrum Doskonalenia Nauczycieli oraz Krakowskiemu Instytutowi Logoterapii, a także twórcom spektaklu za odwagę podjęcia trudnego tematu. Zgromadzonym widzom życzył głębokiego i poruszającego odbioru przedstawienia, które – jak zaznaczył – może stać się przestrzenią refleksji, dialogu i wzajemnego szacunku.

Spektakl wprowadzał widzów w unikalną przestrzeń dialogu trzech wielkich filozofów – Sokratesa, Spinozy i Kanta – którzy w realiach obozu koncentracyjnego dyskutują o cierpieniu, odpowiedzialności i duchowej sile człowieka. Każdy z nich prezentuje odmienną perspektywę, a ich rozmowa staje się lustrem, w którym współczesny widz może zobaczyć własne dylematy i codzienne kryzysy.

– Wierzymy, że ta sztuka niesie nadzieję, pomaga spojrzeć inaczej na kryzysy, z którymi mierzymy się na co dzień, i wzmacnia w nas potrzebę szukania sensu – podkreśla dr Roman Solecki, dyrektor Krakowskiego Instytutu Logoterapii i wnuk Viktora Frankla.

Spektakl wyreżyserowała Agnieszka Mandat – aktorka i profesor zwyczajny sztuk teatralnych na Wydziale Aktorskim Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, która swoim doświadczeniem scenicznym i pedagogicznym wniosła do przedstawienia głębię i artystyczną precyzję.

Po spektaklu o godzinie 21:00 odbyła się dyskusja przy kawie i drobnym poczęstunku, która umożliwiła widzom podzielenie się własnymi przemyśleniami oraz odczuciami związanymi ze sztuką.

„Synchronizacja w Birkenwald” stała się okazją nie tylko do refleksji nad ludzkim losem i duchową siłą człowieka, lecz także do spotkania ze sztuką, która inspiruje i uczy, że wewnętrzna wolność jest wartością, której nikt nie może odebrać. To spektakl o nadziei, odwadze i poszukiwaniu sensu nawet w najbardziej dramatycznych warunkach.