W dniach 19–22 maja 2026 roku odbyła się trzecia edycja wymiany młodzieży z Polski i Niemiec, poświęcona dialogowi, edukacji historycznej oraz wzajemnemu poznawaniu kultury i doświadczeń młodych ludzi z obu krajów. Program spotkania obejmował wizyty edukacyjne, warsztaty, wspólne dyskusje oraz zwiedzanie miejsc ważnych dla historii i pamięci.

Pierwszy dzień wymiany rozpoczął się w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu, gdzie uczestnicy zostali oficjalnie powitani oraz zapoznani z programem spotkania. Ważnym elementem inauguracji projektu była integracja studentów przygotowana wspólnie przez młodzież z obu uczelni. Studenci z Polski i Niemiec zorganizowali gry oraz aktywności, które miały pomóc uczestnikom lepiej się poznać i przełamać pierwsze bariery.

W programie znalazły się m.in. quiz o Polsce przygotowany dla studentów z Niemiec oraz quiz o Niemczech skierowany do polskich uczestników. Dzięki temu młodzi ludzie mogli w ciekawy i angażujący sposób sprawdzić swoją wiedzę o kulturze, historii i codziennym życiu sąsiedniego kraju. Integracyjne aktywności pozwoliły uczestnikom szybko nawiązać kontakt i stworzyły dobrą podstawę do dalszej wspólnej pracy oraz rozmów podczas kolejnych dni programu.

Po południu studenci udali się do Muzeum Auschwitz-Birkenau. Celem wizyty było pogłębienie wiedzy studentów na temat historii II wojny światowej, losów więźniów obozu oraz konsekwencji nienawiści, uprzedzeń i totalitaryzmu.

Wieczorne spotkanie obu grup stworzyło przestrzeń do pierwszych refleksji i rozmów po intensywnym dniu pełnym trudnych doświadczeń.

Drugi dzień programu poświęcony był dalszemu poznawaniu historii obozu Auschwitz-Birkenau oraz pracy edukacyjnej z materiałami archiwalnymi. Studenci z Niemiec odwiedzili teren byłego obozu Auschwitz II-Birkenau, natomiast uczestnicy z MUP udali się na zwiedanie Polskiej Wystawy Narodowej w Bloku 15. Studenci mieli okazję zobaczyć fotografie, dokumenty, relacje świadków oraz materiały przedstawiające losy Polaków deportowanych do Auschwitz. Ekspozycja pozwoliła uczestnikom lepiej zrozumieć realia życia codziennego więźniów, skalę represji wobec ludności polskiej podczas okupacji oraz indywidualne historie osób, które trafiły do obozu.

Po południu grupy uczestniczyły w warsztatach Historia więźnia w dokumencie archiwalnym oraz odwiedziły wystawę Klisze Pamięci. Labirynty w Harmężach autorstwa Mariana Kołodzieja – byłego więźnia Auschwitz. Prace ukazujące dramatyczne wspomnienia artysty z pobytu w obozie pozwoliły studentom spojrzeć na historię z bardzo osobistej perspektywy byłego więźnia. Wizyta była także okazją do poznania historii św. Maksymiliana Marii Kolbe oraz refleksji nad postawami odwagi, poświęcenia i człowieczeństwa w czasie wojny.

Wieczór miał zdecydowanie bardziej integracyjny charakter i był okazją do wspólnego spędzenia czasu po intensywnie spędzonym dniu i udziale w zajęciach edukacyjnych. Uczestnicy spędzili czas na aktywnościach sportowych oraz grach zespołowych, które sprzyjały budowaniu swobodnej atmosfery między studentami z Polski i Niemiec.

Był również czas na rozmowy i wymianę doświadczeń. Studenci dzielili się swoimi refleksjami oraz spostrzeżeniami. Były rozmowy o różnicach kulturowych, codziennym życiu oraz studiach w swoich krajach.

Trzeciego dnia odbyło się wspólne podsumowanie wizyty w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau. Spotkanie poprowadził dr Marcel Franzmann, zachęcając studentów do dzielenia się swoimi przemyśleniami i doświadczeniami związanymi z wcześniejszymi wizytami edukacyjnymi. Uczestnicy mieli również możliwość wyrażenia swoich emocji i refleksji poprzez działania artystyczne – malowanie, rysowanie oraz tworzenie symbolicznych prac inspirowanych przeżyciami z ostatnich dni. Taka forma pracy pomaga w osobisty sposób przedstawić swoje odczucia oraz lepiej przepracować trudne emocje towarzyszące zwiedzaniu Miejsca Pamięci.

Następnie uczestnicy odwiedzili Małopolską Uczelnię Państwową im. rotmistrza Witolda Pileckiego. Podczas tej wizyty polscy studenci opowiedzieli swoim niemieckim kolegom o studiowaniu w Oświęcimiu, działalności uczelni oraz życiu studenckim. Była to okazja do poznania podobieństw i różnic między polskim i niemieckim systemem edukacji, a także do zadawania pytań i wymiany doświadczeń.

Popołudniu polscy studenci zabrali swoich niemieckich kolegów i koleżanki na wspólny spacer po Oświęcimiu. W małych grupach pokazywali miejsca, które sami uważają za ważne, ciekawe i warte odwiedzenia — zarówno te związane z historią miasta, jak i codziennym życiem studentów. Nie zabrakło również czasu na swobodne rozmowy i integrację przy kawie oraz wspólnym odpoczynku w lokalnych kawiarniach.

Ostatni, czwarty dzień wymiany upłynął pod znakiem wspólnego odkrywania historii i dziedzictwa kulturowego Krakowa. Podczas spaceru po dzielnicy Kazimierz uczestnicy poznali historię społeczności żydowskiej, tradycje oraz miejsca związane z dawnym życiem tej części miasta. Studenci zobaczyli również miejsca, w których kręcono wybrane sceny do filmu Lista Schindlera, a przewodniczka opowiedziała o historii Oskara Schindlera oraz losach krakowskich Żydów podczas II wojny światowej.

Kolejnym punktem programu było wzgórze wawelskie. Uczestnicy odwiedzili dziedziniec Zamku Królewskiego na Wawelu, gdzie poznali historię dawnej siedziby polskich królów oraz znaczenie Wawelu dla polskiej historii i tożsamości narodowej. Przewodniczka zwróciła również uwagę na charakterystyczną architekturę zamku, łączącą różne style i epoki, a także opowiedziała o renesansowych krużgankach i funkcjach poszczególnych części kompleksu.

Następnie grupa przeszła Drogą Królewską — od ulicy Grodzkiej przez Rynek Główny aż po ulicę Floriańską. Spacer był okazją do poznania historii Polski, dawnych królów oraz najważniejszych zabytków Krakowa. Na zakończenie uczestnicy odwiedzili Collegium Maius, gdzie poznali historię najstarszego uniwersytetu w Polsce oraz tradycje akademickie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Program wymiany zakończyła wspólna kolacja w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu, będąca okazją do podsumowania projektu, rozmów oraz pożegnania uczestników.

Wymiana była nie tylko ważnym doświadczeniem edukacyjnym, ale także cenną lekcją dialogu, pamięci i budowania relacji między młodymi ludźmi z Polski i Niemiec. Dzięki wspólnym spotkaniom, warsztatom i rozmowom uczestnicy mogli lepiej zrozumieć historię oraz współczesne spojrzenie swoich rówieśników na kwestie pamięci, odpowiedzialności i współpracy międzynarodowej oraz nawiązać znajomości.